Đau lưng sau sinh mổ là một tình trạng khá phổ biến, gây ra nhiều mệt mỏi, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của mẹ bỉm sữa nếu không được khắc phục kịp thời. Vậy nguyên nhân gây ra tình trạng này là gì và cách giảm đau lưng sau sinh mổ hiệu quả?
1. Triệu chứng đau lưng sau sinh mổ ở các chị em
Theo thống kê, có đến 70% phụ nữ bị đau lưng sau khi sinh mổ. Tình trạng này được nhận biết bằng sự xuất hiện các cơn đau khó chịu ở lưng, đặc biệt là phần nửa lưng dưới và thắt lưng.
Đau lưng sau sinh sẽ thuyên giảm khi sản phụ nghỉ ngơi tại chỗ hoặc áp dụng các biện pháp giảm đau. Khi vận động, cường độ đau sẽ tăng lên, có thể đau nhói tại vùng thắt lưng, khiến việc đi lại hay ngồi xuống đứng lên bị hạn chế.
Sau sinh mổ, không ít chị em gặp phải tình trạng đau khó chịu ở lưng dưới
2. Đau lưng sau sinh mổ khi nào xuất hiện và kéo dài bao lâu dứt?
Tình trạng đau lưng sau mổ đẻ có thể xuất hiện sau 3 đến 6 giờ kể từ thời điểm hoàn tất ca phẫu thuật, do lúc này thuốc tê dần mất tác dụng. Cơn đau có thể kéo dài từ vài tuần và đau nhiều khi hoạt động như bế con, cúi người, hoặc do tư thế cho con bú sai.
Bị đau lưng sau sinh mổ thường là tạm thời, với cường độ đau giảm dần sau khi sinh. Tuy nhiên chị em không nên chủ quan, bởi tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố. Một số trường hợp đẻ mổ bị đau lưng có thể kéo dài vài tháng hoặc vài năm, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, sinh hoạt.
3. Nguyên nhân nào gây đau lưng sau sinh mổ?
Đau lưng sau sinh mổ do nhiều nguyên nhân kết hợp: tác động gây tê tủy sống (phổ biến nhất), thay đổi hormone làm giãn dây chằng, tăng cân, cho con bú sai tư thế, nhiễm lạnh, hoặc ít vận động/vận động quá sức, cùng các vấn đề xương khớp có sẵn. Các yếu tố này làm cột sống chịu áp lực, cơ bắp căng, dây chằng lỏng lẻo, gây đau nhức kéo dài. Cụ thể như sau:
3.1. Thuốc gây tê tủy sống
Sau sinh, sản phụ có thể cảm thấy bị đau lưng tại vị trí chọc kim nhưng sẽ thuyên giảm sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu trong quá trình gây tê làm tổn thương dây chằng ở thắt lưng thì triệu chứng đau lưng sau khi mổ đẻ sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.
3.2. Giãn dây chằng sinh lý
Trong thời kỳ mang thai, do sự tác động của nội tiết tố, các khớp và dây chằng nối xương chậu sẽ bị nới lỏng. Điều này gây đau khi đi đứng, ngồi lâu hoặc cúi - khom người.
Sau sinh, cấu trúc tại đây vẫn chưa thể phục hồi lại. Do đó mẹ bỉm sẽ tiếp tục cảm thấy đau lưng, cho đến khi các khớp, dây chằng và cơ bắp phục hồi sức mạnh trở lại.
3.3. Mắc bệnh cơ xương khớp
Cột sống chịu nhiều áp lực khi mang thai cùng với thói quen sinh hoạt sai tư thế trước đó làm tăng nguy cơ phát triển các bệnh lý như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống… Từ đó gây ra hiện tượng đau lưng sau sinh mổ.
Ngoài ra, sinh mổ xong bị đau lưng cũng có thể do chế độ ăn uống trong thai kỳ và sau sinh thiếu canxi. Từ đó khiến sản phụ bị loãng xương và xuất hiện các cơn đau lưng.
3.4. Thay đổi hormone
Trong thai kỳ, cơ thể mẹ bầu sẽ tăng sản sinh hormone relaxin giúp dây chằng ở vùng xương chậu và các khớp trở nên lỏng lẻo hơn để quá trình sinh nở diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, điều này sẽ khiến cho cột sống mất sự ổn định, gây đau và làm tăng nguy cơ viêm khớp, dây chằng. Sau sinh, hormone relaxin vẫn còn tồn tại trong cơ thể nên mẹ bỉm sữa vẫn có thể gặp phải tình trạng đau lưng.
3.5. Tăng cân
Tăng cân khi mang thai khiến cột sống thắt lưng phải chịu nhiều áp lực do trọng tải của cơ thể lớn hơn. Yếu tố này có thể khiến cột sống bị tổn thương, gây ra các cơn đau lưng khi mang thai và kéo dài đến sau sinh.
Tăng cân trong thai kỳ khiến cột sống chịu nhiều áp lực, từ đó làm tăng nguy cơ sinh mổ bị đau lưng.
3.6. Căng thẳng/stress
Áp lực chăm sóc con, lo âu hay căng thẳng trong thời gian dài có thể gây căng cơ, đau lưng sau sinh.
3.7. Ít vận động hoặc vận động quá sức
Sau sinh, vì tâm lý sợ ảnh hưởng đến vết mổ, nhiều chị em thường nằm yên bất động một chỗ. Điều này khiến khí huyết không được lưu thông, tích tụ tại vùng chậu và dẫn đến đau lưng.
Nhưng cũng có trường hợp, khi sức khỏe vẫn chưa hồi phục, mẹ đã trở lại làm việc, đi lại nhiều khiến cho dây chằng giãn ra và gây đau lưng.
3.8. Cho con bú sai tư thế
Cho con bú sai tư thế cũng là một trong những nguyên nhân gây đau lưng sau sinh mổ. Theo đó, ngồi khom người cho con bú hay thường xuyên cúi xuống nhìn bé là những tư thế xấu có ảnh hưởng tiêu cực đến cột sống cổ và lưng, có thể gây đau mỏi vai gáy và đau lưng cho mẹ.
3.9. Nhiễm lạnh
Phụ nữ sau sinh nếu bị nhiễm lạnh sẽ có triệu chứng đau nhức xương khớp toàn thân, trong đó có đau lưng.
4. Làm thế nào để giảm đau lưng sau sinh mổ? Biện pháp khắc phục tại nhà
Chị em có thể tham khảo các mẹo trị đau lưng sau khi sinh mổ như chườm ấm hoặc tắm nước ấm, massage nhẹ nhàng giúp lưu thông máu để giảm đau. Bên cạnh đó, bạn nên chú ý điều chỉnh tư thế đúng khi cho con bú, hạn chế gập người, giữ lưng thẳng nhằm tránh tạo áp lực lên lưng.
Lưu ý: Sản phụ sau sinh rất mẫn cảm với những thành phần của thuốc. Vì thế để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của mẹ và bé, việc dùng thuốc giảm đau lưng sau khi sinh không được tự ý thực hiện khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Dưới đây là những cách giảm đau lưng sau sinh mổ mà chị em có thể tham khảo:
4.1. Nghỉ ngơi đầy đủ, giữ tinh thần thoải mái
Mẹ nên dành thời gian nghỉ ngơi, tránh làm việc nặng để vừa giúp vết mổ nhanh lành vừa hỗ trợ giảm đau lưng. Tuy nhiên, cần lưu ý lựa chọn tư thế nghỉ ngơi thoải mái như nằm nghiêng, kê một chiếc gối chắc chắn giữa hai đầu gối để làm giảm áp lực cho vùng lưng dưới. Ngoài ra, khi áp dụng mẹo trị đau lưng sau khi sinh mổ này chị em cũng có thể nằm ngửa, kê một chiếc gối nhỏ dưới đầu gối khi ngủ. Không nên nằm sấp vì có thể tạo áp lực lên cột sống lưng và ảnh hưởng đến vết mổ.
Bên cạnh đó, chị em nên giữ tinh thần thoải mái, ổn định bằng cách thường xuyên trò chuyện với người thân, nghe nhạc, thiền định… vì căng thẳng kéo dài cũng là nguyên nhân gây đau lưng sau sinh.
4.2. Massage, xoa bóp nhẹ nhàng
Massage, xoa bóp có tác dụng thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm căng cơ, hỗ trợ giảm cơn đau lưng và nhức mỏi khá hiệu quả. Chị em có thể tìm đến các dịch vụ massage, chăm sóc mẹ sau sinh tại nhà để giúp cơ thể cảm thấy thoải mái hơn.
4.3. Chườm ấm hoặc tắm với nước ấm
Chườm ấm hoặc tắm nước ấm được cho là mẹo trị đau lưng sau khi sinh mổ tại nhà. Hơi nóng từ nhiệt tỏa ra có thể giúp giãn mạch, tăng cường tuần hoàn, giảm đau và giảm co thắt ở lưng.
4.4. Cho con bú đúng tư thế
Một cách giảm đau lưng sau sinh mổ đơn giản khác là mẹ nên lưu ý cho con bú đúng tư thế, tránh gập hay cúi người quá lâu. Ngoài ra, để giảm đau nhức, bạn cũng nên thường xuyên thay đổi tư thế cho con bú.
Gợi ý một số tư thế cho con bú đúng, giúp phụ nữ sau sinh tránh bị đau lưng:
- Bạn ngồi ngả lưng về phía sau khoảng 45 độ (có thể tựa lưng vào gối), cho bé nằm trên bụng, tì vào ngực mẹ để ti.
- Mẹ nằm nghiêng và đặt bé nằm song song, tay mẹ đỡ đầu bé và cho bé quay mặt vào ngực mẹ để ti.
Để giảm đau lưng sau sinh, mẹ nên chú ý lựa chọn tư thế cho bé bú thoải mái, tránh tạo áp lực lên lưng.
4.5. Giảm cân
Giảm cân để lấy lại cân nặng phù hợp là cách giảm đau lưng sau sinh mổ khá hữu hiệu vì có thể giúp giảm áp lực đè nặng lên cột sống lưng. Tuy nhiên, mẹ cần giảm cân khoa học, nhất là khi đang nuôi con bằng sữa mẹ để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của bé và sức khỏe bản thân.
4.6. Tập luyện
Vận động nhẹ nhàng 20 - 30 phút mỗi ngày cũng là một cách giúp mẹ giảm đau lưng sau mổ đẻ. Nhưng cần lưu ý chỉ nên tập luyện khi đã được bác sĩ cho phép và nên chọn các bài tập giảm đau lưng sau sinh mổ, động tác yoga đơn giản giúp tăng cường cơ bụng và giải phóng sự căng cơ ở lưng để tránh ảnh hưởng đến vết mổ. Ngoài ra, đi bộ nhẹ nhàng cũng có thể cải thiện lưu thông máu, giúp làm dịu tình trạng co thắt ở lưng.
Tham khảo các bài tập hỗ trợ giảm đau lưng khi mang thai TẠI ĐÂY
4.7. Cải thiện chế độ ăn uống
Để tránh tình trạng thiếu hụt canxi gây đau lưng, mẹ nên xây dựng một chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng. Theo đó, nên bổ sung các thực phẩm giàu kẽm (nấm, thịt bò, ngũ cốc…), thực phẩm nhiều sắt (thịt gà, lòng đỏ trứng, thịt bồ câu, các loại đậu…), thực phẩm giàu canxi (sữa chua, các loại đậu, hạnh nhân, rau lá xanh…). Đồng thời tăng cường thực phẩm dồi dào vitamin và khoáng chất, uống đủ 2 - 2.5 lít nước mỗi ngày.
5. Đau lưng sau khi sinh mổ có cần đi khám?
Mặc dù đau lưng sau sinh mổ là triệu chứng phổ biến, nhưng chị em không nên chủ quan nếu nhận thấy tình trạng đau kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như: Sốt, tê bì, đau ảnh hưởng đến giấc ngủ, đi lại khó khăn thì cần đi khám ngay lập tức.
Hơn hết, chị em cần hiểu rằng những mẹo trị đau lưng sau khi sinh mổ kể trên chỉ tạm thời giảm nhẹ cơn đau. Quan trọng nhất là người bệnh cần đến cơ sở y tế uy tín về cột sống để được thăm khám và điều trị đúng cách. Bởi cơn đau lưng tái phát liên tục khiến mẹ dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: mất ngủ - vận động khó khăn - đau lan xuống hông và chân. Lâu dần mẹ dễ stress, gây ảnh hưởng đến việc chăm con và cả chất lượng sống. Khi cơn đau thành mãn tính còn tiềm ẩn nguy cơ cao mắc thoát vị đĩa đệm và thoái hóa cột sống.
Đừng chủ quan khi bị đau lưng sau sinh mổ - muốn khỏi hẳn, điều mẹ cần là đến cơ sở uy tín về cột sống để được thăm khám và điều trị đúng cách.
6. Tiêu chí lựa chọn nơi điều trị đau lưng sau sinh mổ phù hợp
Để chọn đúng nơi trị đau lưng sau sinh chất lượng, đơn vị này cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quan trọng như:
6.1. Cơ sở y tế có bảo chứng chuyên môn rõ ràng
Người bệnh nên ưu tiên các bệnh viện lớn, cơ sở trực thuộc bệnh viện hoặc tập đoàn y tế có danh tiếng. Tại đây có hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, đảm bảo mỗi bệnh nhân được thăm khám và điều trị theo chuẩn y khoa bảo chứng bởi tập đoàn Y tế.
6.2. Đội ngũ bác sĩ và chuyên viên vững chuyên môn, dày dặn kinh nghiệm
Bác sĩ giỏi, kinh nghiệm lâm sàng lâu năm giúp xác định chính xác mức độ tổn thương, nguyên nhân bệnh lý và xây dựng phác đồ điều trị an toàn cho người bệnh. Vì thế, bên cạnh quan tâm đến bề dày hoạt động của cơ sở y tế, người bệnh nên chú trọng đến đội ngũ bác sĩ được đào tạo bài bản, đầy đủ chứng chỉ hành nghề, có ít nhất 10 năm kinh nghiệm công tác lâm sàng trong điều trị cơ xương khớp - cột sống.
Không chỉ bác sĩ, mà đội ngũ chuyên viên phục hồi chức năng cũng phải được đào tạo chuyên sâu, có chứng chỉ hành nghề và kinh nghiệm thực tế. Điều này đảm bảo người bệnh được theo dõi xuyên suốt bởi một hệ thống y tế đồng bộ, không phụ thuộc vào một cá nhân đơn lẻ.
6.3. Chất lượng điều trị theo chuẩn y khoa - có hệ thống kiểm soát rõ ràng
Các cơ sở y tế uy tín có liên kết hoặc trực thuộc các hệ thống y tế quốc tế thường áp dụng hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ nghiêm ngặt, bao gồm:
- Quy trình thăm khám kỹ lưỡng từ khai thác bệnh sử, khám lâm sàng, kiểm tra chức năng vận động và phân tích nguy cơ.
- Hồ sơ bệnh án được theo dõi và cập nhật liên tục.
- Phác đồ điều trị được xây dựng dựa trên chẩn đoán lâm sàng, hình ảnh học và đáp ứng thực tế của bệnh nhân
Qua đó giúp xác định nguyên nhân gốc rễ, theo dõi tiến triển một cách khoa học; hạn chế tình trạng chẩn đoán sai sót và điều trị theo cảm tính.
6.4. Phác đồ điều trị cá nhân hóa cho từng bệnh nhân
Điều cốt lõi người bệnh cần không chỉ là giảm đau tạm thời, mà là được khám ở đúng nơi để hiểu đúng cơn đau, và được điều trị theo đúng phác đồ dựa trên: Mức độ tổn thương và giai đoạn bệnh; Tuổi tác, thể trạng, nhu cầu vận động; Bệnh lý nền và tiền sử điều trị (nếu có).
Vì thế đơn vị điều trị đau lưng sau sinh mổ uy tín nên có phác đồ điều trị bảo tồn cá nhân hoá cho từng bệnh nhân, kết hợp các phương pháp phù hợp như nắn chỉnh cột sống, vật lý trị liệu - phục hồi chức năng, tập vận động chuyên biệt. Nhờ đó giúp rút ngắn thời gian hồi phục, tăng hiệu quả điều trị mà không uống thuốc - không phẫu thuật - không đau.
6.5. Hỗ trợ dài hạn - giúp bệnh nhân phòng ngừa tái phát lâu dài
Để người bệnh chủ động phòng ngừa tái phát hiệu quả, cơ sở điều trị tốt còn chú trọng chăm sóc sau điều trị với:
- Hướng dẫn bài tập phù hợp để chị em tự tập luyện tại nhà.
- Tư vấn tư thế sinh hoạt, vận động, làm việc hằng ngày.
- Theo dõi, hỏi thăm tiến triển và nhắc lịch tái khám định kỳ.
Liệu trình điều trị chuyên biệt giúp mẹ chữa lành cơn đau sau sinh, tận hưởng từng khoảnh khắc bên con yêu với sức khỏe xương khớp bền vững và dẻo dai!
7. Một số thắc mắc liên quan đến đau lưng sau mổ đẻ
Trong quá trình tìm mẹo trị đau lưng sau khi sinh mổ, nhiều người có một số thắc mắc như:
7.1. Đau lưng sau sinh mổ uống thuốc gì?
Các loại thuốc giảm đau lưng như acetaminophen, ibuprofen… có thể giảm nhanh cơn cơ thắt - cơn đau lưng hiệu quả. Tuy nhiên, sau sinh, đặc biệt là khi đang nuôi con bằng sữa mẹ, chị em không nên tự ý dùng thuốc mà cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để biết rõ về liều lượng và có được dùng hay không.
Ngoài ra, cần đặc biệt cẩn trọng với các bài thuốc Đông y hoặc thuốc gia truyền không rõ nguồn gốc vì có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và cả bé.
Phụ nữ sau sinh, nhất là khi đang nuôi con bằng sữa mẹ không nên dùng thuốc Tây khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
7.2. Mẹo trị đau lưng sau khi sinh mổ với thuốc Nam có tốt không?
Dân gian lưu truyền việc sử dụng một số loại thảo dược như chườm nóng ngải cứu, lá lốt, uống nước rễ cây đinh lăng… có thể hỗ trợ giảm đau lưng. Tuy nhiên đây chỉ là mẹo dân gian, hiệu quả chưa được chứng minh. Chị em nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng.
Đừng chủ quan khi bị đau lưng sau sinh mổ vì tình trạng này có thể kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của chị em phụ nữ. Vì vậy, khi nhận thấy cơn đau không có dấu hiệu thuyên giảm, chị em nên thăm khám sớm để điều trị kịp thời.
>> Xem thêm:
- Đau thắt lưng do đâu? Cách điều trị và phòng ngừa
- Nhận biết các vị trí đau lưng nguy hiểm & khắc phục hiệu quả
- Đau lưng trên: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
